Liderka polskiego ruchu kobiecego przełomu XIX i XX wieku

" A potem o niej zapomniano"

Zadaniem tej strony będzie przywrócenie pamięci liderce ruchu kobiecego na ziemiach polskich w schyłku XIX i początku XX wieku Paulinie Kuczalskiej-Reinschmit. Ta kobieta swoim życiem zrobiła wyłom w obowiązujących konwencjach. Byłoby dużym nietaktem i lekką przesadą, gdybym napisała, że była jedyną w epoce, która odważyła się żyć inaczej i nie bała się żądać od życia tego czego pragnęła. Rozwój polskiego ruchu kobiecego w XIX wieku symbolizują przede wszystkim cztery postacie: K. z Tańskich Hoffmanowej, N. Żmichowskiej, E. Orzeszkowej i P. Kuczalskiej-Reinschmit, postać tej ostatniej jest najmniej znana. Wyłącznie w tekstach dyskursu emancypacyjnego można o niej przeczytać słowa szacunku, uznania, podziwu i wdzięczności za to, że poświęciła swoje zdolności, majątek i życie sprawie emancypacji kobiet.

Jako pierwsza sformułowała postulaty kobiece odrębnie od kwestii narodowowyzwoleńczych. Sama określała siebie mianem feministki, by "nazywać rzeczy po imieniu", akceptowała je jako honorowe wyróżnienie. Pojęcie "kwestia kobieca" zastąpiła znacznie precyzyjniejszym jakim było słowo- "równouprawnienie". Sprawę równouprawnienia włączyła w całokształt przemian społecznych, czyniąc ją "ogniwem ogólnej walki o wyzwolenie", "nieodłączną częścią ogólnych dążeń wolnościowych".
Odpowiedzi na pytanie: Jaką Polki zajmowały w polskim społeczeństwie? Jakie postulaty emancypacyjne wysuwały prekursorki polskiego feminizmu? Co pchnęło pannę z dobrze sytuowanej rodziny ziemiańskiej (Paulinę Kuczalską-Reinschmit) na drogę bezkompromisowej walki o ideę? Jak feministki związane z Kuczalską zapatrywały się na współpracę ze środowiskiem kobiecym? Dlaczego działały w opozycji wobec mężczyzn? Dlaczego o Kuczalskiej zapomniano? 





Postulaty Kuczalskiej o samodzielności kobiety i uwolnieniu się od jarzma ukartowanego małżeństwa noszą ślady osobistych doświadczeń autorki. Mąż chory wenerycznie zaraził ją w wyniku czego utraciła oko i zapadła na nieuleczalną chorobę serca. To tragiczne wydarzenie w dużym stopniu wywarło wpływ na późniejsze losy, wybory życiowe i co ważne poglądy Pauliny Kuczalskiej. Główne elementy jej programu z lat 1906-1914, dominacja haseł etycznych, odrzucenie erotyzmu jako sprzecznego z naturą kobiety, walka z prostytucją i swoisty sposób postrzegania relacji kobieta - mężczyzna, genetycznie wyrastały z owych nieszczęśliwych wypadków z lat osiemdziesiątych.

Dlaczego o niej zapomniano? Górnicka-Boratyńska twierdzi, że polska sufrażystka za swą niezależność, o której wyżej wspomniałam, przypłaciła zapomnieniem - organizacja jaką był Związek Kuczalskiej, o takiej sile oddziaływania, "podwiązany" do jakiejkolwiek partii politycznej znalazłby swoje miejsce w podręcznikach.